भारतीय संविधानाची प्रस्तावना म्हणजे काय?
भारतीय संविधानाची प्रस्तावना (Preamble) ही संविधानाच्या उद्दिष्टांची आणि मूलभूत मूल्यांची ओळख करून देणारा महत्त्वाचा भाग आहे.
प्रस्तावनेतील प्रमुख मूल्ये
- सार्वभौम (Sovereign)
- समाजवादी (Socialist)
- धर्मनिरपेक्ष (Secular)
- लोकशाही (Democratic)
- प्रजासत्ताक (Republic)
- न्याय – सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय
- स्वातंत्र्य – विचार, अभिव्यक्ती, श्रद्धा, विश्वास आणि उपासना
- समता – दर्जाची आणि संधीची
- बंधुता – व्यक्तीची प्रतिष्ठा तसेच राष्ट्राची एकता आणि अखंडता
प्रस्तावना कधी स्वीकारली?
संविधानाच्या प्रस्तावनेच्या अधिकृत मजकुरात 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी संविधान स्वीकारणे, अधिनियमित करणे आणि स्वतःला अर्पण करणे याचा उल्लेख आहे.
प्रस्तावनेचे महत्त्व
प्रस्तावना संविधानाच्या उद्दिष्टे आणि मूल्यांची ओळख करून देते. संविधानाच्या अधिकृत मजकुराचा अभ्यास करताना प्रस्तावना आणि संबंधित कलमे एकत्र वाचणे उपयुक्त आहे.
