समाज सुधारक

प्रस्तावना भारतातील शिक्षणव्यवस्था अनेक वर्षांपासून गुण, परीक्षा आणि पाठांतर यांवर आधारित राहिली आहे. मात्र, विद्यार्थ्यांच्या प्रत्यक्ष कौशल्यांचा विकास, सर्जनशील विचार आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता याकडे तुलनेने कमी लक्ष दिले गेले. अशा परिस्थितीत लडाखचे प्रसिद्ध अभियंता, शिक्षणतज्ज्ञ आणि समाजसुधारक सोनम वांगचुक यांनी शिक्षणाकडे पाहण्याचा एक वेगळाच दृष्टिकोन मांडला. त्यांनी दाखवून दिले की शिक्षण म्हणजे केवळ पुस्तकातील […]

भारतीय संस्कृतीत पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सौभाग्यासाठी ‘वटसावित्री व्रत’ अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. या व्रताच्या केंद्रस्थानी आहे सावित्री आणि सत्यवानाची पौराणिक कथा. यमराजाच्या पाशातून आपल्या बुद्धीच्या आणि निष्ठेच्या बळावर पतीचे प्राण परत आणणारी सावित्री ही भारतीय परंपरेत ‘आदर्श पत्नी’चे सर्वोच्च प्रतीक बनली आहे. परंतु, आजच्या आधुनिक, विवेकवादी आणि स्त्रीवादी दृष्टिकोनातून जेव्हा आपण या कथेकडे पाहतो, तेव्हा

भारतीय समाजात वटसावित्री व्रत हे विवाहित महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाणारे व्रत आहे. ज्येष्ठ महिन्यातील अमावास्येला महिलांनी वडाच्या झाडाची पूजा करून आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करण्याची परंपरा आहे. या व्रतामागे सावित्री आणि सत्यवान यांची पौराणिक कथा सांगितली जाते. मात्र, या परंपरेकडे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी कोणत्या दृष्टिकोनातून पाहिले असते, हा विचार महत्त्वाचा ठरतो. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी

ह.भ.प. ज्ञानेश्वर महाराज वाबळे यांचे आंबेडकरवादी प्रवचन : संत परंपरा, स्त्रीशक्ती आणि समतेचा संदेश महाराष्ट्रातील कीर्तन-प्रवचन परंपरा ही केवळ धार्मिक नाही, तर समाजजागृतीचे एक प्रभावी माध्यम राहिली आहे. संत परंपरेतून समतेचा आणि मानवतेचा संदेश देण्याची परंपरा आजही अनेक कीर्तनकार जपताना दिसतात. त्यापैकी Dnyaneshwar Wable Maharaj हे एक महत्त्वाचे नाव आहे. वाबळे महाराज आपल्या कीर्तन-प्रवचनातून संत

⛳ छत्रपती शिवाजी महाराज: स्वराज्याचे शिल्पकार आणि प्रेरणादायी व्यक्तिमत्व दरवर्षी १९ फेब्रुवारी हा दिवस संपूर्ण महाराष्ट्रात आणि देशभर मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. हा दिवस म्हणजे स्वराज्याचे संस्थापक, अद्वितीय शूरवीर आणि दूरदर्शी राजा छत्रपती शिवाजी महाराज यांची जयंती होय. शिवाजी महाराज हे केवळ योद्धे नव्हते, तर ते एक आदर्श शासक, संघटक आणि जनतेच्या कल्याणासाठी झटणारे

कहाणी सर्वसामान्य माणसाच्या समाजसेवेची.. कहाणी निलेश सुरेश अल्हाट यांची. पुण्यातील समाजसेवेचे दीपस्तंभ पुण्याच्या मध्यभागी, शहरी जीवनाच्या गजबजाटात, अगम्य वीरतेची गाथा आहे – निलेश सुरेश आल्हाट, एक निगर्वी समाजसेवक यांची कहाणी वंचितांच्या उन्नतीसाठी समर्पित. आपल्या सुरुवातीच्या दिवसांपासून, नीलेशने गरीब समाजातील मुलांना शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याच्या अटल वचनबद्धतेने प्रेरित होऊन समाजसेवेसाठी जन्मजात आवाहन केले.

महाराणी पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांचे सामाजिक योगदान पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर याचं प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण कुशल शूरवीर मराठा प्रांताच्या महाराणी अहिल्याबाई होळकर यांचा जन्म 31 मे 1725 ला महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्यात जामखेड नजीकच्या चौंडी गावी झाला. अहिल्याबाई या चौंडी गावचे पाटील माणकोजी शिंदे आणि सुशीलाबाई यांची लाडकी कन्या! अहिल्याबाईंचे वडील पुढारलेल्या विचारधारेला मानणारे होते त्यांच्या

अत्यंत कठीण काळात छत्रपती शिवाजी महाराजांनी निर्माण केलेले लोककल्याणकारी राज्य टिकवून ठेवणारे कर्तृत्ववान छत्रपती म्हणजे सातारचे छत्रपती प्रतापसिंह महाराज पहिले! त्यांचा आज जन्मदिन आहे. त्यांचा जन्म 18 जानेवारी 1793 रोजी झाला. त्यांचे वडील दुसरे छत्रपती शाहू महाराज तर मातोश्री आनंदीबाई होत्या. शाहू महाराजांच्या अकाली मृत्यूनंतर वयाच्या पंधराव्या वर्षी(1808) ते सातारच्या गादीवरती आले. त्यावेळेस पेशवेपद दुसऱ्या