दीप अमावस्या हा महाराष्ट्रातील एक पारंपरिक धार्मिक-सांस्कृतिक दिवस आहे. या दिवशी घरात दिवे लावून प्रकाशाचे स्वागत करण्याची परंपरा आहे. बौद्ध धम्माच्या दृष्टिकोनातून पाहिले तर प्रकाश ही संकल्पना केवळ बाह्य दिव्यापुरती मर्यादित राहत नाही; ती प्रज्ञा, विवेक, सत्याची जाणीव आणि अज्ञानातून मुक्त होण्याचे प्रतीक म्हणून समजून घेता येते. मात्र एक गोष्ट स्पष्ट करणे महत्त्वाचे आहे की, […]

वर्षावास हा बौद्ध धर्मातील एक अत्यंत महत्त्वाचा धार्मिक आणि आध्यात्मिक उपक्रम आहे. ‘वर्षावास’ म्हणजे पावसाळ्याच्या कालावधीत भिक्षूंनी एका ठिकाणी ठरावीक काळ वास्तव करून साधना, ध्यान, अध्ययन आणि धम्मचिंतन करणे. बुद्धांच्या काळापासून ही परंपरा बौद्ध संघामध्ये प्रचलित आहे. पावसाळ्यात प्रवास करताना लहान जीवांना इजा होण्याची शक्यता असल्यामुळे भिक्षूंनी एका ठिकाणी राहावे, अशी परंपरा विकसित झाली. या

राग हा प्रत्येकाच्या जीवनातील एक नैसर्गिक भाव आहे. एखाद्याने आपल्याला दुखावले, आपल्याशी अन्याय केला किंवा एखादी गोष्ट आपल्या मनाप्रमाणे घडली नाही की राग येऊ शकतो. मात्र, रागावर नियंत्रण न राहिल्यास त्याचा परिणाम आपल्या विचारांवर, नातेसंबंधांवर आणि निर्णयक्षमतेवर होऊ शकतो. गौतम बुद्धांनी रागाकडे केवळ एक भावना म्हणून न पाहता, मनातील अस्वस्थतेचे एक कारण म्हणून त्याचा विचार

मानवी जीवनात सुख-दुःख, आनंद-निराशा, यश-अपयश या गोष्टी सतत येत-जात असतात. प्रत्येक व्यक्तीला आयुष्यात कधी ना कधी दुःख, चिंता, भीती, अपेक्षाभंग किंवा मानसिक अस्वस्थतेचा सामना करावा लागतो. मात्र, गौतम बुद्धांनी दुःखाकडे केवळ समस्या म्हणून पाहिले नाही; त्यांनी दुःखाचे स्वरूप, त्याचे कारण आणि त्यातून मुक्त होण्याचा मार्ग समजावून सांगितला. बुद्धांच्या शिकवणीतील चार आर्यसत्यांमध्ये दुःखाला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान

भारत हा जगातील सर्वात मोठा लोकशाही देश आहे. लोकशाही व्यवस्थेत निवडणुका मुक्त, निष्पक्ष, पारदर्शक आणि शांततापूर्ण पद्धतीने होणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. निवडणुकीच्या काळात राजकीय पक्ष, उमेदवार आणि सत्ताधारी यंत्रणेकडून नियमांचे पालन व्हावे आणि सर्व उमेदवारांना समान संधी मिळावी यासाठी आदर्श आचारसंहिता (Model Code of Conduct – MCC) महत्त्वाची भूमिका बजावते. या लेखामध्ये आदर्श आचारसंहिता म्हणजे

आजचे जीवन वेगवान झाले आहे. कामाचा ताण, आर्थिक चिंता, सोशल मीडियाचा अतिरेक, स्पर्धा, नात्यांमधील गैरसमज आणि सतत भविष्याची चिंता यामुळे अनेकांच्या मनाला शांतता मिळत नाही. बाहेरून जीवन व्यवस्थित दिसत असले तरी मनामध्ये अस्वस्थता, चिंता आणि तणाव वाढत असतो. अशा परिस्थितीत गौतम बुद्धांची शिकवण आजही अत्यंत उपयुक्त ठरते. बुद्धांनी हजारो वर्षांपूर्वी मानवी मन, दुःख, इच्छा, आसक्ती

भारतात लोकशाहीची खरी ताकद म्हणजे मुक्त, निष्पक्ष आणि पारदर्शक निवडणुका. निवडणुका शांततेत आणि कोणत्याही गैरप्रकाराशिवाय पार पडाव्यात यासाठी भारताचा निवडणूक आयोग (Election Commission of India) आदर्श आचारसंहिता (Model Code of Conduct – MCC) लागू करतो. आचारसंहिता ही निवडणुकीदरम्यान राजकीय पक्ष, उमेदवार आणि सरकारने पाळावयाच्या नियमांची आचारसंहिता आहे. यामुळे सर्व पक्षांना समान संधी मिळते आणि मतदारांवर