भारतातील सामाजिक परिवर्तनाच्या इतिहासात महात्मा ज्योतिराव फुले आणि क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांचे नाव सुवर्णाक्षरांनी लिहिले जाते. स्त्रियांना शिक्षणाचा अधिकार नाकारला जात असताना, समाजातील तीव्र विरोधाला न जुमानता त्यांनी स्त्री शिक्षणाची चळवळ उभी केली. आज भारतातील लाखो महिलांना शिक्षणाची संधी उपलब्ध आहे, त्यामागे महात्मा फुले यांनी सुरू केलेल्या स्त्री शिक्षण चळवळीचा मोठा वाटा आहे. त्या काळातील […]

महात्मा ज्योतिराव फुले हे भारतातील आधुनिक शिक्षणक्रांतीचे जनक मानले जातात. त्यांनी शिक्षणाला केवळ ज्ञान मिळवण्याचे साधन न मानता सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी माध्यम मानले. त्यांच्या मते शिक्षण हे समाजातील अज्ञान, अंधश्रद्धा, जातिभेद आणि अन्याय दूर करण्याचे सर्वात प्रभावी शस्त्र आहे. म्हणूनच त्यांनी आपल्या संपूर्ण आयुष्यात शिक्षणाचा प्रसार करण्यासाठी अथक प्रयत्न केले. शिक्षण हे मुक्तीचे साधन महात्मा

महात्मा ज्योतिराव गोविंदराव फुले हे भारतातील महान समाजसुधारक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि सामाजिक क्रांतीचे अग्रदूत होते. त्यांनी आपल्या संपूर्ण आयुष्यात शिक्षण, सामाजिक समता, स्त्री-मुक्ती आणि शोषितांच्या हक्कांसाठी संघर्ष केला. त्यांच्या महान कार्यामागे त्यांचे बालपण, कौटुंबिक संस्कार आणि जीवनातील अनुभव यांचा मोठा प्रभाव होता. महात्मा फुले यांचा जन्म महात्मा ज्योतिराव फुले यांचा जन्म 11 एप्रिल 1827 रोजी पुणे

भारतीय संस्कृतीत पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सौभाग्यासाठी ‘वटसावित्री व्रत’ अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. या व्रताच्या केंद्रस्थानी आहे सावित्री आणि सत्यवानाची पौराणिक कथा. यमराजाच्या पाशातून आपल्या बुद्धीच्या आणि निष्ठेच्या बळावर पतीचे प्राण परत आणणारी सावित्री ही भारतीय परंपरेत ‘आदर्श पत्नी’चे सर्वोच्च प्रतीक बनली आहे. परंतु, आजच्या आधुनिक, विवेकवादी आणि स्त्रीवादी दृष्टिकोनातून जेव्हा आपण या कथेकडे पाहतो, तेव्हा

भारतीय समाजात वटसावित्री व्रत हे विवाहित महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाणारे व्रत आहे. ज्येष्ठ महिन्यातील अमावास्येला महिलांनी वडाच्या झाडाची पूजा करून आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करण्याची परंपरा आहे. या व्रतामागे सावित्री आणि सत्यवान यांची पौराणिक कथा सांगितली जाते. मात्र, या परंपरेकडे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी कोणत्या दृष्टिकोनातून पाहिले असते, हा विचार महत्त्वाचा ठरतो. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी