भारतीय लोकशाहीची भक्कम पायाभरणी करणारे महान विचारवंत म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांना भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार म्हटले जाते. त्यांच्या नेतृत्वाखाली भारताला एक प्रगत, समताधिष्ठित आणि आधुनिक संविधान मिळाले.
🔹 मसुदा समितीचे अध्यक्ष
२९ ऑगस्ट १९४७ रोजी डॉ. आंबेडकर यांची भारतीय संविधान मसुदा समिती चे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली.
त्यांच्या कायद्याचे सखोल ज्ञान, तर्कशुद्ध विचारसरणी आणि सामाजिक जाण यामुळे त्यांनी संविधानाचा मसुदा अत्यंत अभ्यासपूर्ण तयार केला.
🔹 समानतेचा आणि न्यायाचा पाया
भारतीय संविधानात त्यांनी –
✔ सर्व नागरिकांना समान हक्क दिले
✔ अस्पृश्यता नष्ट करणारा कायदा (कलम १७) समाविष्ट केला
✔ मूलभूत अधिकारांची हमी दिली
✔ सामाजिक न्याय आणि आरक्षणाची तरतूद केली
हे सर्व निर्णय समाजातील वंचित, दलित, आदिवासी आणि मागासवर्गीय घटकांसाठी ऐतिहासिक ठरले.
🔹 लोकशाही मूल्यांचे संरक्षण
डॉ. आंबेडकरांनी संविधानात –
🟢 स्वातंत्र्य (Liberty)
🟢 समानता (Equality)
🟢 बंधुता (Fraternity)
ही तत्त्वे अधोरेखित केली. त्यांनी सांगितले होते –
“राजकीय लोकशाही टिकवायची असेल तर सामाजिक लोकशाही आवश्यक आहे.”
🔹 ऐतिहासिक स्वीकार
२६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी भारतीय संविधान स्वीकारण्यात आले आणि २६ जानेवारी १९५० पासून ते लागू झाले.
हा दिवस आज Constitution Day म्हणून साजरा केला जातो.
✨ निष्कर्ष
भारतीय संविधान हे केवळ कायद्यांचे पुस्तक नाही, तर ते सामाजिक क्रांतीचे दस्तऐवज आहे.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या दूरदृष्टीमुळे आज भारतात प्रत्येक नागरिकाला समान हक्क आणि संधी मिळते.
👉 ही माहिती उपयुक्त वाटली तर नक्की शेअर करा.
#भारतीयसंविधान #DrBabasahebAmbedkar #ConstitutionOfIndia #जयभीम #SocialJustice
