Article 15 म्हणजे काय?
भारतीय संविधानातील कलम 15 हे समानतेच्या अधिकाराशी संबंधित आहे. धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या कारणांवरून राज्याकडून नागरिकांविरुद्ध भेदभाव करण्यास मनाई करण्याचा हा महत्त्वाचा घटनात्मक आधार आहे.
कलम 15 चा मुख्य उद्देश
नागरिकांना विशिष्ट ओळखीच्या आधारावर राज्याकडून भेदभाव होऊ नये, हा मूलभूत हेतू आहे.
विशेष तरतुदी
कलम 15 मध्ये काही विशिष्ट परिस्थितींमध्ये महिला व बालकांसाठी, तसेच सामाजिक व शैक्षणिकदृष्ट्या मागास वर्ग आणि अनुसूचित जाती/अनुसूचित जमाती यांच्यासाठी विशेष तरतुदी करण्यास घटनात्मक आधार आहे. शिक्षणाच्या संदर्भातही पुढील घटनादुरुस्त्यांद्वारे विशेष तरतुदींची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
Article 15 आणि Reservation
आरक्षणाशी संबंधित घटनात्मक तरतुदी समजून घेताना केवळ कलम 15 नव्हे, तर इतर संबंधित कलमे, घटनादुरुस्त्या, कायदे आणि न्यायालयीन निर्णय यांचाही अभ्यास करणे आवश्यक आहे.
टीप: हा लेख शैक्षणिक माहिती देण्यासाठी आहे; विशिष्ट आरक्षण किंवा प्रवेशाच्या प्रकरणासाठी लागू असलेले सध्याचे कायदे व नियम तपासा.
