भारतीय संविधानातील अनुसूचित जाती, जमाती, ओबीसी आणि अल्पसंख्याकांसाठी तरतुदी

🔷 १. समानता व भेदभावविरोधी तरतुदी (अनुच्छेद 14 ते 18): अनुच्छेद तरतूद अनुच्छेद 14 कायद्यापुढे सर्व समान – कोणत्याही व्यक्तीशी भेदभाव केला जाणार नाही. अनुच्छेद 15(4) राज्य सरकार अनुसूचित जाती, जमाती, आणि सामाजिकदृष्ट्या मागासवर्गीयांसाठी विशेष तरतुदी करू शकते. अनुच्छेद 16(4) सरकारी नोकऱ्यांमध्ये मागासवर्गीयांसाठी आरक्षणाची तरतूद. अनुच्छेद 17 अस्पृश्यता (अछूतपणा) संपवण्यात आली आहे – हे गुन्हा […]

भारतीय संविधानातील अनुसूचित जाती, जमाती, ओबीसी आणि अल्पसंख्याकांसाठी तरतुदी Read More »

🖋️ गोलपीठा – एक स्फोटक काव्यसंग्रह

प्रकाशन वर्ष: 1972लेखक: नामदेव ढसाळकाव्यप्रकार: दलित वास्तववादी कविता, प्रतीकात्मक आणि क्रांतिकारी शैली 🧨 का आहे “गोलपीठा” इतकी महत्त्वाची? मुंबईतील कमाठीपुरा या रेड लाइट एरियातल्या जीवनाचं रसरशीत, निर्भीड आणि अस्सल चित्रण. पहिल्यांदाच कोणीतरी मराठी साहित्यात वेश्यांच्या जीवनावर इतक्या निडरपणे आणि मानवीय दृष्टिकोनातून लिहिलं. ढसाळ यांच्या या संग्रहाने दलित साहित्याच्या नव्या युगाची सुरुवात केली. सामाजिक, लैंगिक, आर्थिक

🖋️ गोलपीठा – एक स्फोटक काव्यसंग्रह Read More »

www.brambedkar.in – डिजिटल वेबसाईट एक परिचय

www.brambedkar.in ही भारतातील पहिली डिजिटल वेबसाईट आहे जी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनकार्य, विचारसरणी आणि साहित्याचे डिजिटायझेशन करण्यासाठी बनवण्यात आली आहे. 📌 स्थापनेचा उद्देश वेबसाईटची सुरुवात 2016 साली त्रिरत्न युवा मंच, लातूर (निलंगा) यांनी केली. संस्थापक: दीपक सूर्यवंशी उद्देश: बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सर्व साहित्य, फोटो, भाषणं आणि माहिती मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी भाषांमध्ये एकत्रित करून

www.brambedkar.in – डिजिटल वेबसाईट एक परिचय Read More »

ग्रामीण आणि शहरी बौद्ध समाजात आयोजित केले जाणारे विविध धम्म उपक्रम

ग्रामीण आणि शहरी बौद्ध समाजात आयोजित केले जाणारे विविध वर्षावास शिबिरे (धम्म-शिबिरे) खालीलप्रमाणे: 🧘 ग्रामीण वर्षावास शिबिरे 1. राजुरा – धोपटाळा वर्षावास धम्म प्रवचन मालिका भारतीय बौद्ध महासभेच्या राजुरा तालुका अंतर्गत धोपटाळा कॉलनीत आयोजित. आरंभात त्रिरत्न, पंचशील, बुद्ध-आंबेडकर यांच्या स्मरणार्थ पुष्पविमोचन; नंतर विविध मार्गदर्शकांनी धम्म प्रवचन दिले livehindustan.com+11mahawani.com+11jaybhimtalk.in+11. 2. वरुड (Wardud) एकदिवसीय धम्मशिबीर त्रिरत्न संघाने

ग्रामीण आणि शहरी बौद्ध समाजात आयोजित केले जाणारे विविध धम्म उपक्रम Read More »

सरकारी नोकऱ्यांमधील अनुसूचित जाती / जमाती (ST/ST) साठी आरक्षणा विषयी सविस्तर मार्गदर्शन

भारतीय राज्यघटनेनुसार, समाजातील दुर्बल घटकांना न्याय, समान संधी आणि सशक्तीकरण मिळावे यासाठी आरक्षण ही एक महत्त्वाची सामाजिक उपाययोजना आहे. अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) यांना शैक्षणिक संस्था आणि सरकारी नोकऱ्यांमध्ये आरक्षण दिले जाते. ही सवलत केवळ सवलत नसून शतकानुशतके अन्याय सहन केलेल्या समाजासाठी एक हक्क आहे. 🔶 आरक्षणाची घटना आणि कायदेशीर पार्श्वभूमी: भारतीय

सरकारी नोकऱ्यांमधील अनुसूचित जाती / जमाती (ST/ST) साठी आरक्षणा विषयी सविस्तर मार्गदर्शन Read More »

सविता माईंचं मौन योगदान – बाबासाहेबांच्या शेवटच्या दिवसांचे साक्षीदार

🔷 प्रस्तावना: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचं जीवन समतेच्या, न्यायाच्या आणि मानवतेच्या झुंजेने भरलेलं होतं. त्यांची प्रत्येक कृती, प्रत्येक विचार हा शोषितांच्या मुक्तीसाठी होता. पण या महापुरुषाच्या जीवनाच्या अखेरच्या टप्प्यात एक महत्त्वाची, पण दुर्लक्षित व्यक्ती होती – डॉ. सविता आंबेडकर (सविता माई). त्यांचं योगदान मौन होतं, पण अत्यंत मूल्यवान आणि संवेदनशील होतं. 👩‍⚕️ कोण होत्या सविता

सविता माईंचं मौन योगदान – बाबासाहेबांच्या शेवटच्या दिवसांचे साक्षीदार Read More »

गाडगे बाबा आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: समांतर समाजसुधारक

🔷 प्रस्तावना भारतीय समाजाच्या सुधारणा घडवून आणणाऱ्या थोर विभूतींपैकी गाडगे बाबा आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे दोन अत्यंत प्रभावी, क्रांतिकारी आणि समर्पित समाजसुधारक होते. त्यांच्या कार्यपद्धती, दृष्टिकोन व संघर्ष भिन्न असले तरी उद्दिष्ट एकच होते – समाजातील वंचित, शोषित, अंधश्रद्धा ग्रस्त आणि अस्पृश्य लोकांचे उद्धार. 🔶 सामाजिक परिस्थिती गाडगे बाबा (1876–1956) आणि बाबासाहेब आंबेडकर (1891–1956)

गाडगे बाबा आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: समांतर समाजसुधारक Read More »

दलित साहित्याचे १० महत्त्वाचे ग्रंथ

1️⃣ अच्छे दिन (डॉ. नामदेव ढसाळ) शक्तिशाली कवितासंग्रह समाजातील दांभिकता, विषमता, आणि राजकीय फसवणुकीवर परखड भाष्य ढसाळ यांची कवितांची शैली ही क्रांतिकारी आणि अस्वस्थ करणारी आहे 2️⃣ जिवनमरण (शरणकुमार लिंबाळे) आत्मकथनात्मक कादंबरी दलित अनुभवांतील तळातल्या भावनांचा अनोखा उलगडा सामाजिक शोषणाचा अत्यंत प्रत्ययकारी दस्तऐवज 3️⃣ उठ माझ्या गोपाळा (यशवंत मनोहर) कविता आणि गद्यरूपाने मांडलेले दलित समतेचे

दलित साहित्याचे १० महत्त्वाचे ग्रंथ Read More »

📚 पाली साहित्य – बौद्ध संस्कृतीचे अमूल्य वैभव

पाली साहित्य हे भारतीय वाङ्मयातील एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक दृष्टिकोनातून समृद्ध साहित्यिक परंपरा आहे. याचे मूळ थेट गौतम बुद्धांच्या काळाशी आणि त्यांच्या उपदेशांशी संबंधित आहे. बुद्धांनी जे सत्य प्रतिपादित केले, ते त्यांच्या अनुयायांनी पाली भाषेत साठवले आणि जतन केले. हेच साहित्य पुढे ‘पाली साहित्य’ या नावाने ओळखले गेले. 🔷 पाली भाषा म्हणजे काय? पाली

📚 पाली साहित्य – बौद्ध संस्कृतीचे अमूल्य वैभव Read More »

अनुसूचित जाती / जमाती (SC/ST) साठी शासनाकडून राबवल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या योजना!

खाली अनुसूचित जाती (SC) व अनुसूचित जमाती (ST) साठी केंद्र व राज्य शासनाकडून राबवल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या योजना (Schemes) मराठीत दिल्या आहेत: 📚 शिक्षण व शिष्यवृत्ती योजनाः पदव्युत्तर शिक्षणासाठी राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती (Post Matric Scholarship – SC/ST) 10वी नंतर शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी फी, निवासभत्ता, व इतर लाभ. प्रीमॅट्रिक शिष्यवृत्ती योजना (Pre-Matric Scholarship) 1वी ते 10वीच्या SC/ST विद्यार्थ्यांसाठी

अनुसूचित जाती / जमाती (SC/ST) साठी शासनाकडून राबवल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या योजना! Read More »