सुशिक्षित बेरोजगार आणि ‘झुरळांची’ व्यवस्था: एक उपहासात्मक टोला

आजकाल आपल्या देशात आणि राज्यात एक नवा ट्रेंड जोरात चालला आहे. डिग्री हातात घेऊन फिरणाऱ्या, नोकरीसाठी वणवण भटकणाऱ्या सुशिक्षित तरुणांना व्यवस्थेकडून थेट ‘झुरळ’ किंवा ‘परजीवी’ अशी उपमा दिली जात आहे. जो तरुण देशाचं भविष्य मानला जात होता, तो आज व्यवस्थेच्या डोळ्यात खुपणारा एक कीटक बनला आहे.

चला तर मग, आज या ‘झुरळांच्या’ नजरेतूनच आपल्या महान व्यवस्थेचा एक उपहासात्मक पंचनामा करूया!

१. डिग्री की रद्दी? किंमत सारखीच!

काही वर्षांपूर्वी आई-वडील अभिमानाने सांगायचे, “माझा मुलगा इंजिनिअर झालाय”, “माझी मुलगी पोस्ट ग्रॅज्युएट आहे.” आज परिस्थिती अशी आहे की, डिग्रीचे सर्टिफिकेट फ्रेम करून भिंतीवर लावण्यापेक्षा, त्यावर भजी विकायची दुकान टाकली तर जास्त कमाई होते, असा सल्ला स्वतः व्यवस्थाच आपल्याला देते.

लाखो रुपये फी भरून, रात्रीचा दिवस करून मिळवलेली ती डिग्री आज एका रद्दीच्या कागदासारखी वाटू लागली आहे. कारण व्यवस्था सांगते- “आम्ही जागा काढणार नाही, काढल्या तर परीक्षा घेणार नाही, परीक्षा घेतली तर पेपर फुटू देऊ, आणि समजा पेपर नाही फुटला तर कोर्टात केस अडकवून ठेवू!” काय अफाट नियोजन आहे ना आपल्या व्यवस्थेचं?

२. न्युक्लिअर ब्लास्ट सहन करणारे आपण ‘झुरळ’!

विज्ञान सांगतं की, जगात कितीही मोठा अणुबाँबचा (Nuclear Blast) स्फोट झाला, तरी ‘झुरळ’ हा एकमेव प्राणी आहे जो जिवंत राहू शकतो. कदाचित आपल्या व्यवस्थेने हा विज्ञानाचा नियम फार गंभीरतेने घेतला आहे.

• महागाईचा ब्लास्ट झाला? तरुण सहन करतील!

• फी वाढीचा ब्लास्ट झाला? तरुण सहन करतील!

• पाच-पाच वर्षे भरती रखडली? तरुण जिवंत राहतील!

आपल्याला ‘झुरळ’ समजणाऱ्यांना हे माहित नाही की, झुरळांची सहनशक्ती अफाट असते. पण जेव्हा हेच झुरळ उडायला लागतं ना, तेव्हा समोरच्या कितीही मोठा शूरवीर असला तरी त्याची पळता भुई थोडी होते. आजचा तरुणही आता असाच उडायला लागला आहे!

३. ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ आणि तरुणांचा रोष

सोशल मीडियावर सध्या ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (CJP) चा जो ट्रेंड सुरू आहे, तो केवळ एक मीम किंवा विनोद नाही. तो या व्यवस्थेच्या कानशिलात लगावलेला एक वैचारिक टोला आहे. जेव्हा तुम्ही तरुणांच्या हाताला काम देऊ शकत नाही, जेव्हा तुम्ही त्यांच्या भविष्याशी खेळता, तेव्हा तरुण स्वतःचा एक नवा रस्ता शोधतात.

“आम्ही हक्काचा रोजगार मागतोय, कुठली खैरत नाही. जर स्वतःचे हक्क मागणे म्हणजे झुरळ असणे असेल, तर होय, आम्ही झुरळ आहोत. आणि आता ही झुरळं तुमच्या सत्तेच्या खुर्च्या कुरतडल्याशिवाय राहणार नाहीत!”

४. नेत्यांची गणिते आणि विद्यार्थ्यांची ‘आत्मनिर्भर’ वणवण

निवडणुका आल्या की नेत्यांना तरुणांची आठवण येते. “आम्ही लाखो नोकऱ्या देऊ” अशी गाजरे बाजारात येतात. पण निवडणुका संपल्या की तरुणांना ‘आत्मनिर्भर’ बनण्याचा सल्ला दिला जातो. पकोडे तळणे हा जर रोजगार असेल, तर मग कोट्यवधी रुपयांची विद्यापीठे आणि कॉलेजेस कशासाठी उघडली आहेत? तिथल्या प्रोफेसर्सना पगार कशासाठी दिला जातोय? तिथे ‘पकोडे रिसर्च सेंटर’ का सुरू केलं जात नाही?

निष्कर्ष: आता सोसायचं नाही, बोलायचं!

या व्यवस्थेने सुशिक्षित तरुणांना इतकं गृहीत धरलंय की, आता तरुणांनी शांत बसणे म्हणजे स्वतःच्या पायावर कुऱ्हाड मारून घेण्यासारखे आहे. आपण फक्त व्हॉट्सॲपवर विनोद शेअर करून चालणार नाही.

जोपर्यंत प्रश्न विचारले जाणार नाहीत, तोपर्यंत उत्तरं मिळणार नाहीत. आजचा तरुण बेरोजगार असू शकतो, लाचार नाही. व्यवस्थेने एक गोष्ट लक्षात ठेवावी— झुरळं संख्येने खूप जास्त असतात, आणि ज्या दिवशी ती एकत्र येऊन शांततेच्या मार्गाने क्रांती करतील, त्या दिवशी भलेभले सत्तेचे महाल कोसळल्याशिवाय राहणार नाहीत!

जय युवा, जय भारत! 🪳✊