Uncategorized

images (1) (3)

१२ प्रकारचे दु:ख माहित आहे का? पाच उपादान म्हणजे काय?

होय, भगवान बुद्धांनी आपल्या उपदेशात १२ प्रकारच्या दु:खांची आणि पाच उपादानस्कंधांची (पाच उपादान) स्पष्ट शिकवण दिली आहे. हे दोन्ही विषय विपश्यना साधनेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात. 🌿 १२ प्रकारचे दु:ख (द्वादश दुःख) बुद्धांनी अण्णत्ति पब्बा सुत्त आणि इतर प्रवचनांतून विविध प्रकारच्या दुःखांची ओळख दिली आहे. खाली सर्वसामान्यतः सांगितले जाणारे १२ दुःख प्रकार आहेत: जाति दुःख […]

१२ प्रकारचे दु:ख माहित आहे का? पाच उपादान म्हणजे काय? Read More »

शील पालन केल्यामुळे पाच प्रकारचे लाभ होतात.

भगवान बुद्धांनी शील पालन (नैतिक आचारधर्माचे पालन) केल्यामुळे मिळणारे पाच प्रकारचे लाभ स्पष्ट सांगितले आहेत. “अङ्गुत्तर निकाय” (Anguttara Nikaya) या पाली ग्रंथामध्ये याचा उल्लेख आहे. 🌼 शील पालनाचे पाच लाभ (पंच शील लाभ): अहेरसंपत्ति (निर्भयता मिळते)→ जेव्हा एखादी व्यक्ती शीलाचे पालन करते, तेव्हा त्याला अपराधीपणाची भावना राहत नाही आणि आत्मविश्वास वाढतो. त्यामुळे तो निर्भय होतो.

शील पालन केल्यामुळे पाच प्रकारचे लाभ होतात. Read More »

दु:ख मुक्तीच्या मार्गातील चौथे अंग “सम्यक कर्मांत”

दुःखमुक्तीच्या मार्गातील चौथे अंग – “सम्यक कर्मांत” (Right Action / Sammā Kammanta) “सम्यक कर्मांत” म्हणजे विचारपूर्वक, नैतिकतेवर आधारित व अहिंसात्मक कृती करणे. हे आर्य अष्टांगिक मार्गाचे चौथे अंग आहे आणि शील (नैतिकता) या तीन मुख्य विभागांपैकी एक महत्त्वाचे अंग आहे. 🌿 सम्यक कर्मांत म्हणजे काय? सम्यक कर्मांत म्हणजे अशा कृती करणे, ज्या दुसऱ्यांना आणि स्वतःला

दु:ख मुक्तीच्या मार्गातील चौथे अंग “सम्यक कर्मांत” Read More »

मैत्री पारमिता पूर्ण केल्याने ११ लाभ मिळतात. MettaParami

होय, भगवान बुद्धांनी मैत्री (Metta) — म्हणजेच मैत्रीभावना किंवा प्रेममय करुणा — या पारमितेचे (पूर्णतेचे) महत्त्व फार मोठ्या प्रमाणावर सांगितले आहे. मैत्री पारमिता म्हणजे सर्व सजीव प्राण्यांबद्दल निष्कलंक, स्वार्थरहित प्रेमभाव निर्माण करणे. “मित्तानिसंस सूत्र” (Mettānisansa Sutta – अंगुत्तर निकाय) मध्ये भगवान बुद्धांनी मैत्री साधनेचे (Metta Bhavana) ११ मोठे लाभ स्पष्टपणे सांगितले आहेत. 🌸 मैत्री पारमिता

मैत्री पारमिता पूर्ण केल्याने ११ लाभ मिळतात. MettaParami Read More »

आपल्या दु:खाचे मूळ कारण काय आहे? समुदय आर्यसत्य

आपल्या दुःखाचे मूळ कारण म्हणजेच “समुदय आर्यसत्य” हे बुद्धांच्या चार आर्यसत्यांपैकी दुसरे सत्य आहे. बुद्धांनी दुःख का निर्माण होते, याचे खोल निरीक्षण करून याचे खरे मूळ कारण शोधले – आणि त्यालाच “तृष्णा” (तणावयुक्त इच्छा / craving / Taṇhā) म्हटले. 🌿 समुदय आर्यसत्य म्हणजे काय? “या दुःखाचा कारण आहे – तृष्णा (Taṇhā)” “समुदय” याचा अर्थ आहे

आपल्या दु:खाचे मूळ कारण काय आहे? समुदय आर्यसत्य Read More »

📚 महाराष्ट्रातील दलित अत्याचारांची महत्त्वाची प्रकरणे (केस लॉ)

1. ⚖️ खैरलांजी हत्याकांड (२००६) घटना: भंडारा जिल्ह्यातील खैरलांजी गावात भटमांगे कुटुंबातील चार दलित सदस्यांची क्रूर हत्या. मुख्य मुद्दे: जातीय हिंसा, एससी/एसटी अत्याचार प्रतिबंधक कायदा लागू न करणे, पोलिसांची भूमिका. निकाल: आरोपींना आयपीसी अंतर्गत शिक्षा; परंतु एससी/एसटी कायद्याखाली शिक्षा न झाल्याने आंदोलन उभे राहिले. महत्त्व: दलित अत्याचारांबाबत समाजात जागृती झाली, राष्ट्रीय स्तरावर संताप व्यक्त झाला.

📚 महाराष्ट्रातील दलित अत्याचारांची महत्त्वाची प्रकरणे (केस लॉ) Read More »

महार रेजिमेंट – शौर्य, स्वाभिमान आणि इतिहासाचे अभिमान

भारतीय सैन्याचा एक अत्यंत गौरवशाली आणि पराक्रमी भाग म्हणजे “महार रेजिमेंट”. ही रेजिमेंट केवळ लढवय्या परंपरेसाठीच नव्हे तर दलित समाजाच्या स्वाभिमान, लढाऊ वृत्ती आणि देशभक्तीचे प्रतीक म्हणून देखील ओळखली जाते. ✊ महार रेजिमेंटचा इतिहास 📜 उगम: ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने 18व्या शतकात महार समुदायातील वीरांना सैन्यात भरती करण्यास सुरुवात केली. 1750-1818 दरम्यान पेशवाई विरुद्धच्या युद्धांमध्ये

महार रेजिमेंट – शौर्य, स्वाभिमान आणि इतिहासाचे अभिमान Read More »

“माझं आयुष्य म्हणजेच माझा संदेश” — डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

“माझं आयुष्य म्हणजेच माझा संदेश.”ही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची एक अशी घोषणा आहे, जिथे शब्द थांबतात आणि कृती बोलते. त्यांनी केवळ विचार मांडले नाहीत, तर स्वतःच्या जीवनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर त्या विचारांचा अमल केला. म्हणूनच, त्यांचे जीवन हेच त्यांचा संदेश आहे — प्रेरणादायक, संघर्षमय आणि परिवर्तनकारी. या वाक्याचा अर्थ काय? या वाक्याचा गाभा असा की, व्यक्तीच्या कृतीतूनच

“माझं आयुष्य म्हणजेच माझा संदेश” — डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर Read More »

“आम्ही आधी भारतीय आहोत आणि शेवटपर्यंत भारतीय राहू” – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

“आम्ही आधी भारतीय आहोत आणि शेवटपर्यंत भारतीय राहू.”ही एक साधी वाटणारी पण खोल अर्थ असलेली ओळ, भारताच्या राष्ट्रनिर्मितीच्या विचारसरणीत एक अमूल्य वाक्य आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, हे नाव म्हणजे आधुनिक भारताची सामाजिक आणि राजकीय संकल्पना उभी करणारा आधारस्तंभ. त्यांनी दिलेला हा संदेश आजही प्रत्येक भारतीयाला राष्ट्रप्रेम, एकात्मता आणि संविधाननिष्ठा यांची आठवण करून देतो. या वाक्याचा

“आम्ही आधी भारतीय आहोत आणि शेवटपर्यंत भारतीय राहू” – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर Read More »

“जीवन महान असावं, लांबचौडं नाही” डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

ही ओळ आपल्या जीवनदृष्टीला नवा आयाम देणारी आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या ह्या मोजक्या शब्दांत संपूर्ण जीवनाचे सार सांगितले आहे. या वाक्यामध्ये त्यांच्या वैचारिक, सामाजिक आणि नैतिक दृष्टीकोनाचा खोल परिणाम दिसून येतो. या विधानाचा अर्थ काय? “लांबचौडं” म्हणजे केवळ दीर्घ आयुष्य – कित्येक वर्षे जगणे. पण बाबासाहेब सांगतात की आयुष्याची खरी किंमत त्याच्या लांबीवर नाही,

“जीवन महान असावं, लांबचौडं नाही” डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर Read More »