भारतातील सामाजिक, राजकीय आणि शैक्षणिक क्रांतीचे महानायक म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांनी केवळ दलित आणि वंचित समाजासाठीच नव्हे तर महिलांच्या अधिकारांसाठीही मोठा संघर्ष केला. त्या काळात भारतीय समाजात महिलांची स्थिती अत्यंत दुय्यम होती. शिक्षण, संपत्ती, विवाह, घटस्फोट अशा अनेक बाबतीत महिलांना समान अधिकार नव्हते. या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणाऱ्या नेत्यांमध्ये आंबेडकरांचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. १. […]
आंबेडकर आणि महिलांचे अधिकार Read More »
महिलांच्या समानतेबद्दल बोलताना भारताच्या इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे Hindu Code Bill. भारतीय महिलांना कायदेशीर अधिकार देण्यासाठी हा एक क्रांतिकारी प्रयत्न होता. या कायद्याच्या निर्मितीत Dr. B. R. Ambedkar यांनी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली. आज International Women’s Day च्या निमित्ताने या ऐतिहासिक लढ्याची आठवण करणे अत्यंत आवश्यक आहे. महिला दिनाचे महत्त्व दरवर्षी 8 मार्च रोजी
हिंदू कोड बिल आणि महिला दिन : महिलांच्या अधिकारांसाठीचा ऐतिहासिक संघर्ष Read More »
भारतीय इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाची घटना म्हणजे Deekshabhoomi Conversion Ceremony. १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी Dr. B. R. Ambedkar यांनी लाखो अनुयायांसह बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली. ही घटना Deekshabhoomi येथे घडली आणि तिला नागपूर धर्मांतर किंवा दीक्षाभूमी धर्मांतर म्हणून ओळखले जाते. धर्मांतराची पार्श्वभूमी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आयुष्यभर जातिव्यवस्थेविरुद्ध संघर्ष केला. त्यांना वाटत होते की हिंदू धर्मातील
नागपूर धर्मांतराची संपूर्ण माहिती Read More »
भारतीय समाजातील सामाजिक समतेची आणि न्यायाची लढाई म्हटली की सर्वप्रथम आठवण येते ती Dr. B. R. Ambedkar यांची. त्यांनी आयुष्यभर दलित, वंचित आणि शोषित समाजाच्या हक्कांसाठी संघर्ष केला. त्यांचे विचार आणि कार्य आजही सामाजिक न्यायाच्या मार्गाला दिशा देतात. सामाजिक न्याय म्हणजे काय? सामाजिक न्याय म्हणजे समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला समान हक्क, संधी आणि सन्मान मिळणे. जात,
आंबेडकर आणि सामाजिक न्याय Read More »
भारतीय इतिहासात Chhatrapati Shivaji Maharaj हे केवळ पराक्रमी योद्धा आणि स्वराज्याचे संस्थापक म्हणूनच ओळखले जात नाहीत, तर ते अत्यंत कुशल प्रशासक आणि अर्थकारण समजणारे दूरदृष्टीचे राज्यकर्तेही होते. स्वराज्य उभे करताना त्यांनी केवळ युद्ध जिंकले नाही, तर एक सक्षम आणि न्याय्य आर्थिक व्यवस्था निर्माण केली. शिवाजी महाराजांचे अर्थशास्त्र म्हणजे शेतकरी, व्यापारी आणि सामान्य प्रजेच्या कल्याणावर आधारित
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे अर्थशास्त्र : स्वराज्याची मजबूत आर्थिक पायाभरणी Read More »
भारतीय समाजात महिलांना समान अधिकार मिळवून देण्यासाठी अनेक समाजसुधारकांनी काम केले, परंतु महिलांच्या अधिकारांसाठी कायदेशीर आणि सामाजिक स्तरावर सर्वात प्रभावी लढा देणाऱ्या व्यक्तींमध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. त्यांनी महिलांना शिक्षण, समानता आणि स्वाभिमानाचे अधिकार मिळावेत यासाठी आयुष्यभर संघर्ष केला. 1. महिलांच्या शिक्षणावर भर बाबासाहेबांचे ठाम मत होते की समाजाची प्रगती महिलांच्या
आंबेडकर आणि महिलांचे अधिकार Read More »
भारतीय समाजात समता, स्वातंत्र्य आणि बंधुता यांचे तत्त्व दृढपणे मांडणारे महान नेते म्हणजे Dr. B. R. Ambedkar. त्यांनी केवळ भारताच्या संविधानाची निर्मिती केली नाही, तर समाजातील दुर्बल, वंचित आणि शोषित लोकांच्या मानवाधिकारांसाठी आयुष्यभर संघर्ष केला. म्हणूनच बाबासाहेबांना भारतातील मानवाधिकार चळवळीचे प्रमुख शिल्पकार मानले जाते. मानवाधिकार म्हणजे काय? मानवाधिकार म्हणजे प्रत्येक व्यक्तीला केवळ मानव म्हणून जन्माला
आंबेडकर आणि मानवाधिकार Read More »
भारतीय समाजाला समता, न्याय आणि स्वाभिमानाची दिशा देणारे महान विचारवंत म्हणजे Dr. B. R. Ambedkar. अत्यंत कठीण परिस्थितीतून त्यांनी शिक्षणाच्या बळावर जगात आपले स्थान निर्माण केले. त्यांचा शिक्षण प्रवास हा संघर्ष, जिद्द आणि ज्ञानप्रेम यांचा प्रेरणादायी इतिहास आहे. बालपण आणि प्राथमिक शिक्षण डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म 14 एप्रिल 1891 रोजी झाला. त्यांचे बालपण अत्यंत
बाबासाहेबांचा शिक्षण प्रवास Read More »
भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे केवळ भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार नव्हते, तर ते अर्थतज्ज्ञ, समाजसुधारक, लेखक आणि दूरदृष्टी असलेले विचारवंत होते. त्यांच्या आयुष्यातील काही कमी ज्ञात (अज्ञात) तथ्ये पुढीलप्रमाणे — १ ते १० अज्ञात तथ्य बाबासाहेबांचे मूळ आडनाव “आंबावडेकर” होते; त्यांच्या शिक्षकांनी ते “आंबेडकर” असे बदलले. ते परदेशात जाऊन डॉक्टरेट मिळवणारे पहिले भारतीयांपैकी एक होते. त्यांनी
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याबद्दल २५ अज्ञात तथ्य Read More »
भारतीय समाजव्यवस्थेत समतेचा विचार प्रत्यक्ष कृतीत उतरवणारे महान विचारवंत म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांनी सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक क्षेत्रात समता (Equality) हीच खरी लोकशाहीची पाया आहे, असे ठामपणे मांडले. त्यांच्या मते, केवळ कायद्याने समानता देऊन चालत नाही, तर समाजाच्या मानसिकतेत बदल होणे आवश्यक आहे. १) सामाजिक समता भारतीय समाजातील जातिव्यवस्था आणि अस्पृश्यता यामुळे निर्माण झालेली
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे समतेबद्दल विचार Read More »
