केशवपन म्हणजे काय? – इतिहास, सामाजिक परिणाम आणि परिवर्तन

भारतीय समाजाच्या इतिहासात काही अशा प्रथा होत्या ज्या महिलांवर अन्याय करणाऱ्या आणि अमानवी स्वरूपाच्या होत्या. त्यापैकी एक महत्त्वाची आणि वेदनादायी प्रथा म्हणजे केशवपन. ही प्रथा विशेषतः विधवा स्त्रियांसोबत जोडलेली होती आणि अनेक शतकांपर्यंत समाजात अस्तित्वात होती. केशवपन म्हणजे काय? केशवपन म्हणजे स्त्रीच्या डोक्यावरील केस पूर्णपणे काढून टाकणे. परंपरेनुसार, पतीच्या मृत्यूनंतर विधवा स्त्रीचे केस काढले जात […]

केशवपन म्हणजे काय? – इतिहास, सामाजिक परिणाम आणि परिवर्तन Read More »

हिंदू राष्ट्राबद्दल बाबासाहेबांचे धक्कादायक विधान

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे हिंदू राष्ट्राबद्दलचे विचार भारतीय संविधानाचे शिल्पकार, महान विचारवंत आणि समाजसुधारक Dr. B. R. Ambedkar यांनी भारताच्या राजकीय, सामाजिक आणि धार्मिक रचनेवर अत्यंत सखोल विचार मांडले. भारताचे भविष्य कसे असावे, याबाबत त्यांनी स्पष्ट भूमिका मांडली होती. त्यामध्ये “हिंदू राष्ट्र” या संकल्पनेबाबत त्यांनी स्पष्टपणे विरोध दर्शवला होता. हिंदू राष्ट्राची संकल्पना म्हणजे काय? “हिंदू राष्ट्र”

हिंदू राष्ट्राबद्दल बाबासाहेबांचे धक्कादायक विधान Read More »

sw4

आजच्या तरुणांसाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे 5 महत्त्वाचे संदेश

भारतातील महान विचारवंत, समाजसुधारक आणि भारतीय संविधानाचे शिल्पकार Dr. B. R. Ambedkar यांनी संपूर्ण आयुष्य समाजातील अन्याय, विषमता आणि अज्ञानाविरुद्ध लढा दिला. त्यांचे विचार आजही तरुण पिढीसाठी प्रेरणादायी आहेत. आधुनिक काळात यशस्वी आणि जबाबदार नागरिक बनण्यासाठी बाबासाहेबांनी दिलेले काही महत्त्वाचे संदेश प्रत्येक तरुणाने लक्षात ठेवले पाहिजेत. 1. शिक्षण हेच खरे शक्तीस्थान Dr. B. R. Ambedkar

आजच्या तरुणांसाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे 5 महत्त्वाचे संदेश Read More »

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि कामगार हक्कांसाठीचे त्यांचे योगदान

भारतातील कामगार चळवळीच्या इतिहासात Dr. B. R. Ambedkar यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. सामाजिक न्यायासाठी लढताना त्यांनी कामगारांच्या हक्कांसाठीही मोठे कार्य केले. भारतातील अनेक कामगार कायदे, कामाचे तास, सुट्ट्या आणि कामगार कल्याणाच्या धोरणांवर त्यांचा दूरदृष्टीपूर्ण विचार दिसून येतो. कामगारांसाठी बाबासाहेबांची भूमिका 1942 ते 1946 दरम्यान Dr. B. R. Ambedkar यांनी वायसरॉयच्या कार्यकारी परिषदेवर कामगार मंत्री

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि कामगार हक्कांसाठीचे त्यांचे योगदान Read More »

नागपूर धर्मांतराची संपूर्ण माहिती (१४ ऑक्टोबर १९५६)

भारताच्या सामाजिक इतिहासात नागपूर धर्मांतर ही एक अत्यंत महत्त्वाची घटना मानली जाते. १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी लाखो अनुयायांसह बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली. या घटनेने भारतातील दलित समाजाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक आयुष्यात मोठा परिवर्तन घडवून आणला. या ऐतिहासिक घटनेला “धम्मचक्र प्रवर्तन दिन” असेही म्हटले जाते. धर्मांतराची पार्श्वभूमी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी

नागपूर धर्मांतराची संपूर्ण माहिती (१४ ऑक्टोबर १९५६) Read More »

ws6

आंबेडकर आणि सामाजिक न्याय

भारतीय समाजात समानता, स्वातंत्र्य आणि बंधुता यांचा विचार रुजवणारे महान समाजसुधारक म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांनी आयुष्यभर सामाजिक न्यायासाठी संघर्ष केला. जातिव्यवस्था, भेदभाव आणि अन्यायाने ग्रस्त असलेल्या समाजाला न्याय मिळवून देण्यासाठी त्यांनी अनेक आंदोलनं, लेखन आणि कायदे केले. सामाजिक न्याय म्हणजे काय? सामाजिक न्याय म्हणजे समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला समान संधी, समान अधिकार आणि सन्मानाने जगण्याचा

आंबेडकर आणि सामाजिक न्याय Read More »

आंबेडकर आणि महिलांचे अधिकार

भारतातील सामाजिक, राजकीय आणि शैक्षणिक क्रांतीचे महानायक म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांनी केवळ दलित आणि वंचित समाजासाठीच नव्हे तर महिलांच्या अधिकारांसाठीही मोठा संघर्ष केला. त्या काळात भारतीय समाजात महिलांची स्थिती अत्यंत दुय्यम होती. शिक्षण, संपत्ती, विवाह, घटस्फोट अशा अनेक बाबतीत महिलांना समान अधिकार नव्हते. या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणाऱ्या नेत्यांमध्ये आंबेडकरांचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. १.

आंबेडकर आणि महिलांचे अधिकार Read More »

हिंदू कोड बिल आणि महिला दिन : महिलांच्या अधिकारांसाठीचा ऐतिहासिक संघर्ष

महिलांच्या समानतेबद्दल बोलताना भारताच्या इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे Hindu Code Bill. भारतीय महिलांना कायदेशीर अधिकार देण्यासाठी हा एक क्रांतिकारी प्रयत्न होता. या कायद्याच्या निर्मितीत Dr. B. R. Ambedkar यांनी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली. आज International Women’s Day च्या निमित्ताने या ऐतिहासिक लढ्याची आठवण करणे अत्यंत आवश्यक आहे. महिला दिनाचे महत्त्व दरवर्षी 8 मार्च रोजी

हिंदू कोड बिल आणि महिला दिन : महिलांच्या अधिकारांसाठीचा ऐतिहासिक संघर्ष Read More »

नागपूर धर्मांतराची संपूर्ण माहिती

भारतीय इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाची घटना म्हणजे Deekshabhoomi Conversion Ceremony. १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी Dr. B. R. Ambedkar यांनी लाखो अनुयायांसह बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली. ही घटना Deekshabhoomi येथे घडली आणि तिला नागपूर धर्मांतर किंवा दीक्षाभूमी धर्मांतर म्हणून ओळखले जाते. धर्मांतराची पार्श्वभूमी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आयुष्यभर जातिव्यवस्थेविरुद्ध संघर्ष केला. त्यांना वाटत होते की हिंदू धर्मातील

नागपूर धर्मांतराची संपूर्ण माहिती Read More »

sw4

आंबेडकर आणि सामाजिक न्याय

भारतीय समाजातील सामाजिक समतेची आणि न्यायाची लढाई म्हटली की सर्वप्रथम आठवण येते ती Dr. B. R. Ambedkar यांची. त्यांनी आयुष्यभर दलित, वंचित आणि शोषित समाजाच्या हक्कांसाठी संघर्ष केला. त्यांचे विचार आणि कार्य आजही सामाजिक न्यायाच्या मार्गाला दिशा देतात. सामाजिक न्याय म्हणजे काय? सामाजिक न्याय म्हणजे समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला समान हक्क, संधी आणि सन्मान मिळणे. जात,

आंबेडकर आणि सामाजिक न्याय Read More »