संविधान

भारतातील महिलांच्या हक्कांसाठी मोठे योगदान देणाऱ्या महान व्यक्तिमत्त्वांमध्ये Dr. B. R. Ambedkar यांचे नाव अत्यंत आदराने घेतले जाते. अनेक लोकांना असे वाटते की बाबासाहेबांनी फक्त दलित समाजासाठीच काम केले, परंतु प्रत्यक्षात त्यांनी भारतातील सर्व महिलांच्या हक्कांसाठी — मग त्या दलित असोत किंवा सवर्ण — ऐतिहासिक काम केले. विशेषतः भारतीय संविधान आणि हिंदू कोड बिल यांच्या

भारतीय समाजपरिवर्तनाच्या इतिहासात दोन महान व्यक्तिमत्त्वे विशेषत्वाने उभी राहतात—Dr. B. R. Ambedkar आणि Sant Gadge Maharaj. एकीकडे बाबासाहेबांनी सामाजिक, राजकीय आणि बौद्धिक क्रांती घडवून आणली, तर दुसरीकडे गाडगे महाराजांनी समाजातील अंधश्रद्धा, अस्वच्छता आणि अन्यायाविरुद्ध जनजागृती केली. या दोन महान समाजसुधारकांची भेट ही भारतीय सामाजिक चळवळीच्या इतिहासातील एक अत्यंत प्रेरणादायी घटना मानली जाते. संत गाडगे महाराज

भारतातील सामाजिक, राजकीय आणि शैक्षणिक क्रांतीचे महानायक म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर. त्यांनी केवळ दलित आणि वंचित समाजासाठीच नव्हे तर महिलांच्या अधिकारांसाठीही मोठा संघर्ष केला. त्या काळात भारतीय समाजात महिलांची स्थिती अत्यंत दुय्यम होती. शिक्षण, संपत्ती, विवाह, घटस्फोट अशा अनेक बाबतीत महिलांना समान अधिकार नव्हते. या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणाऱ्या नेत्यांमध्ये आंबेडकरांचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. १.

भारतीय समाजात महिलांना समान अधिकार मिळवून देण्यासाठी अनेक समाजसुधारकांनी काम केले, परंतु महिलांच्या अधिकारांसाठी कायदेशीर आणि सामाजिक स्तरावर सर्वात प्रभावी लढा देणाऱ्या व्यक्तींमध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. त्यांनी महिलांना शिक्षण, समानता आणि स्वाभिमानाचे अधिकार मिळावेत यासाठी आयुष्यभर संघर्ष केला. 1. महिलांच्या शिक्षणावर भर बाबासाहेबांचे ठाम मत होते की समाजाची प्रगती महिलांच्या

माझ्या मते, “संविधान ,कितीही चांगले असो. ते राबवण्याची जबाबदारी ज्यांच्यावर आहे .ते जर अप्रमाणिक असतील तर संविधान वाईट ठरल्याशिवाय राहणार नाही आणि संविधान किती वाईट असो पण ते राबवण्याची जबाबदारी ज्यांच्यावर आहे ते जर प्रामाणिक असतील तर ते संविधान चांगले ठरल्याशिवाय राहणार नाही.” संविधानाचा अंमल हा संपूर्णता संविधानाच्या स्वरूपावर अवलंबून नसतो .संविधान हे केवळ राज्याचे